Noorderplantsoen

Hoewel het Noorderplantsoen op de historische stadswal is aangelegd, in fasen vanaf 1881, en bijvoorbeeld de loop van de vijvers de hoeken volgen van de oude verdedigingsbastions (de ‘dwingers’), is iets anders in het ontwerp verleidelijker.

Loop je bijvoorbeeld van de Moesstraat het park in dan zie je rechts, naast de vijver, een pad dat laag loopt, en links een pad dat naar boven gaat. Het grasveld er tussen is enigszins hol. Van beide paden zie je het einde niet. Ze maken een bocht of gaan over een kleine kim heen. Sommige paden in het park verdwijnen in de schaduwen van hoge bomen, andere paden gaan naar open plekken. Het is duidelijk dat het park asymmetrisch is aangelegd met veel hoogteverschillen, bochtige paden en lange en korte zichtlijnen. Er wordt een spel gespeeld met het perspectief. De zichtlijnen eindigen op een kim, in de bocht, maar tonen niet het einde van het park. Het geeft de illusie van eindeloosheid. Het is typisch voor de Engelse landschapsstijl. Het Noorderplantsoen is met zijn 1.200 meter lengte en 100 à 200 meter breedte een klein park, maar al wandelend is er even het gevoel dat het groot is met onverwachte zichtlijnen.

Daarentegen is de grote vijver aan de Kruissingel, bij het restaurant Zondag, dubbelzijdig symmetrisch. Zowel in de vorm van de vijver als de beplanting. Hier overheerst het idee dat de natuur zich moet schikken naar een rationele vorm – de Franse landschapsstijl.

Het restaurantpaviljoen is gebouwd als theesalon in 1930. Op de plek heeft oorspronkelijk een kiosk voor versnaperingen gestaan. Die wordt in 1908 verbouwd tot melksalon Vredewold. Men drinkt er een glas verse melk.

Melksalon Vredewold (ansichtkaart)

Voor de liefhebbers: in het park staan zo’n vijftig verschillende boomsoorten waaronder exoten als Steeneik, Amerikaanse Paardenkastanje, Ginkgo, Moerascypres. Voor een overzicht klik hier. Het zijn vooral de grote Populieren, Lindes, Platanen, Beuken, Kastanjes, Iepen die het park karakter geven. Niks plezieriger dan op een zonnige dag in het spel van licht en schaduw door het parkt te wandelen. In het voorjaar groeit en bloeit er Bosgeelster, Holwortel, Bosanemoon, Daslook etc. En als je in de herfst of winter er ’s nachts langs loopt kan je een bosuil horen. In de vijvers leven zestien waterschildpadden.

Er staan van zes kunstenaars beelden in het park. Direct bij de Moesstraat staat op het eilandje in de oostelijke vijver een bronzen, gestileerde Lepelaar van Jan Van Baren. Voor alle beelden Klik hier.

In 1995 wordt het park, na jarenlange discussie plus een referendum, afgesloten voor auto’s en motoren. Het park is een drukke sluiproute van het zuiden naar het noorden, en omgekeerd, geworden.

Tegenwoordig maken duizenden mensen dagelijks gebruik van het park: als fietsroute, sportbaan of om te ontspannen. In de laatste weken van augustus is het park tien dagen het decor voor het grote Noorderzonfestival.

Noorderzonaffiche 1995

Bronnen

parkcommissienoorderplantsoen.nl

Beno’s Stad 17, Noorderplantsoen

Bomenpad Noorderplantsoen, Gemeente Groningen